Tag : historische-bronnen

post image

Nieuwe vrijdagavond-training in Rotterdam

Vrij trainen uit historische bronnen

Vanaf 14 september wil het onderzoeksteam, in samenwerking met het instructeursteam vanaf 14 September een nieuwe training op de vrijdagavond in Rotterdam gaan aanbiedden!

Deze nieuwe training gaat er wat anders uitzien dan jullie gewend zijn: In plaats van een vast, gestructureerd lesprogramma waarin de kunst van het langzwaard uiteengezet wordt, gaat de nieuwe training een stuk ‘vrijer’ van aard zijn…

Tijdens deze nieuwe training krijgen jullie de gelegenheid om zelf te trainen uit historische bronnen naar eigen keuze. Er zullen instructeurs aanwezig zijn, maar jullie kunnen zelf bepalen wat en hoe jullie willen trainen: Elke wapensoort en elk systeem is welkom, zolang er maar historische bronnen voor te vinden zijn!

 

Een maand lang gratis pilot

Om de interesse voor dit nieuwe format te peilen, zal de nieuwe training vanaf de start van het seizoen een maand lang niets extra’s kosten: of je nu betaalt voor 1x in de week of onbeperkt trainen, je mag gedurende de eerste maand gewoon meedoen. Na deze periode moet je de benodigde contributie voor onbeperkt trainen betalen om toegang te krijgen tot de vrijdagavond-training in Rotterdam.

(Deze ‘pilot’ wordt betaald door een deel van het budget van het onderzoeksteam)


 

Wat simpele regels

We willen graag deze regels voorstellen, om de veiligheid te waarborgen en om er voor te zorgen dat deze nieuwe training niet te chaotisch wordt:

 

1: Bescherming

H.E.M.A. is een ongelofelijk brede hobby, en dus kunnen wij hier geen beschermingsregels voor iedere vorm van training aanbiedden.

Wel willen wij jullie met klem aanraden om de hoeveelheid bescherming die je gebruikt aan te passen aan de intensiteit van de oefening die je aan het doen bent.

Al ben je in slow-motion bezig met het uitvogelen van een techniek, dan is het prima om geen bescherming aan te doen. Maar al wil je rustig sparren of kijken hoe technieken werken als de tegenstander flink tegenwerkt, trek dan allebei bescherming aan.

Wij raden sterk aan om bij wapencontact in ieder geval een kraag en een masker doen, en bij worstelen en andere ongewapende systemen een bitje en een toque.

Als je niet zeker bent over de hoeveel beschermingsmateriaal die gepast is in een bepaalde situatie, bespreek dit dan met een instructeur of lesassistent! Dit geld zeker als je buiten de bekende wapensoorten (denk hierbij aan montante, speer, harnischfechten e.d.) of systemen (denk hierbij aan pugilisme, ongebruikelijke worstelsystemen, en grondvechten.) wil gaan trainen.

Tevens is het sterk aan te raden om een bij evt. sparren of vrij oefenen je te laten coachen door een derde persoon, zeker als je voor jou en/of je partner onbekende wapens of systemen gebruikt.

Er zullen altijd EHBO-gecertificeerde instructeurs bij de training aanwezig zijn, maar gebruik alsnog je verstand: De veiligheid van jou en je partner gaat altijd voor.

 

2: Wapens

In principe kunnen we hier vrij kort over zijn; alle soorten wapens zijn toegestaan, mits ze niet scherp zijn. We snappen als geen anderen dat het gebruik van scherpe wapens in een oefen-context enorm leerzaam kan zijn, maar scherpe wapens zijn tevens een veiligheidsrisico dat wij binnen deze
training niet willen nemen.

Daarnaast: als je met niet-gebruikelijke wapens gaat sparren of anderzins vrij gaat oefenen, zorg er dan wel voor dat deze wapens enigzins flexibel zijn en een afgestompte, bij voorkeur tevens omgedraaide punt hebben.

Ook is het uiteraard niet de bedoeling dat de wapens waarmee je traint de vloer of andere delen van onze gymzaal beschadigt.

 

3: Spelregels

Deze training is bedoeld om jullie een mogelijkheid te geven om zelf historische systemen en alternatieve wapens te ontdekken en te bestuderen: het is niet de bedoeling dat er enkel gespard wordt zoals aan het einde van een gewone les. Er zijn meer dan genoeg losse spardagen, toernooitrainingen
en andersoortige meetups daarvoor 😉

Dit wil niet zeggen dat sparren verboden is! Zolang je het maar verwerkt in het bestuderen van een historische bron, wapensoort, of systeem.

Om dezelfde reden willen we graag aan het begin van de training een korte ‘ronde-tafel-sessie’ houden met alle deelnemers, waarin iedereen heel kort aan de rest vertelt uit welke bron/wapen/systeem hij of zij gaat trainen.

Je hoeft hierbij heus geen hele verhandeling te gaan houden; als je maar heel kort aan de rest vertelt wat je gaat doen (Bijvoorbeeld: ‘Ik ga het messer-systeem van LeckuĂ«chner eens bekijken’) is dat al meer dan genoeg. Al wil je wel een gedetailleerder plan maken, dan is dat natuurlijk ook prima!

Dit moment is er niet zodat wij maar kunnen controleren of je wel een ‘historisch verantwoord’ iets gaat trainen; je kunt het ook gebruiken om inspiratie op te doen, of om je aan te sluiten bij andere mensen die het zelfde wapen/systeem als jou gaan bestuderen!
 


 

Maar ik kan helemaal geen duits/oud-duits/italiaans/spaans/hollandsch, hoe moet ik dan al die bronnen gaan begrijpen?

Geen nood! We hebben als onderzoeksteam druk bezig om meerdere mini-vertalingen van interessante manuscripten te geschreven, in het Nederlands; deze vertalingen zijn bedoeld om jullie vooral tijdens de pilot een stukje op weg te helpen, waarna jullie zelf met Engelse vertalingen (of misschien zelfs de originelen!) verder kunnen.

Mini-Vertaling nr. 1: Johannes Leckuëchner, Messer
Johannes Leckuëchner, een priester en parttime fechtmeister, heeft in de 15e eeuw een enorm boek geschreven waarin hij zijn vechtkunst voor het messer uit de doeken doet.

Het leuke aan LeckuĂ«chner is dat hij het messer niet als een bruut, ‘dom’ wapen behandeld, maar juist allerlei ingewikkelde en erg leuke technieken voor dit verassend elegante wapen uitlegt.

Je kan deze minivertaling hier downloaden: https://github.com/RobertKraaijeveld/MiniVertalingen/raw/master/Messer/JohannesLeckuechners_Kunst_des_Messerfechtens_Folio1-10_NL%20v1.1.pdf

Mini-Vertaling nr. 2: Fabian von Auerswald, Worstelen
Fabian von Auerswald was in zijn tijd een zĂ©Ă©r bekende worstelleraar, die onder andere les heeft gegeven aan Johan Frederik, de graaf van Saksen (wie kent hem niet?). Zijn uitgebreidde worstelhandleiding biedt je simpel en to the point allerlei worsteltechnieken, en daarnaast een interessant ‘worstel-spel’…

Download ‘m hier: https://github.com/RobertKraaijeveld/MiniVertalingen/raw/master/Worstelen/FabianVonAuerswalds_Ringer_Kunst_Pagina1-10_NL%20v1.0.pdf

Mini-Vertaling nr. 3: Nuremberg Groep, Alternatief langzwaard
De Nuremberg-Groep is de naam die gegeven wordt aan een verzameling soortgelijke manuscripten, waarin een soort rare varianten en toevoegingen op Liechtenauer’s technieken worden uitgelegd.

Van halfzwaarden uit een winding tot je zwaard gewoon weggooien en de ander met beide benen omgooien, de Nuremberg-Groep heeft alle leuke trucjes waardoor jij de juryleden verbazen en verblijdden zal. Oké, vooral verbazen, maar toch.

Download de mini-vertaling van dit apparte werk hier:
https://github.com/RobertKraaijeveld/MiniVertalingen/raw/master/Langzwaard/Nuremberg%20groep/NurembergGruppe_Langzwaard_Full_NL%20v1.0.pdf

Met deze manuscripten kan je inspiratie opdoen als je wel je kennis van HEMA wil verbreedden, maar nog niet echt een concreet manuscript voor ogen hebt.


Lijkt dit je allemaal wel wat? Schrijf je dan hieronder in!






Je naam (verplicht) / Your name (mandatory)

Je email (verplicht) / Your email-adress (mandatory)


Om zeker te weten dat je geen robot bent, kopieer de volgende tekst in het vakje hieronder: / Please copy the following text into the box below to prove that you are not a bot: captcha


post image

Blossfechten training – Zaterdag 21 Oktober

 

Wat gaan we doen?

We gaan oefeningen doen en sparren met minimale gear aan. (masker, kraag en lichte handschoenen) Treffers zijn beperkt tot slagen naar het hoofd. Het is belangrijk om gecontroleerd te vechten.
We beginnen met oefeningen om te wennen aan de manier van vechten. We sluiten af met een King of the Hill spar ronde. De regels worden op de dag zelf uitgelegd.

 

Waarom gaan we dit doen?

De technieken die wij doen komen uit manuscripten bedoeld voor het Blosfechten. Dat wil zeggen zonder bescherming in tegenstelling tot het harnas vechten.
In verband met de veiligheid wordt in deze moderne tijd bij het sparren veel bescherming aan gedaan. Dat heeft voordelen en nadelen. Met het Blosfechten belicht je andere aspecten van het zwaardvechten. Zoals grotere nadruk leggen op jezelf veilig te stellen, gecontroleerd vechten, bewust zoeken naar een opening door gebruik te maken van technieken. Deze vorm van sparren lijkt op de manier waarop getraind werd in de fechtschule in de 16e eeuw.

 

Wat word er van me verwacht?

Omdat er weinig leen gear mogelijk is omdat er tegelijkertijd een bootcamp voor nieuwe mensen is, word er van je verwacht dat je je eigen gear meeneemt.
Gear vereiste is: masker met kap, kraag, lichte handschoenen (Red Dragon is de bovengrens) en een feder.
We verwachten dat je rustig en gecontroleerd vecht en samen ervoor zorgt dat het veilig blijft. Geef elkaar hierover feedback als dat nodig is.

 






Je naam (verplicht)

Je email (verplicht)


Om zeker te weten dat je geen robot bent, kopieer de volgende tekst in het vakje hieronder: captcha


Ik heb de Huisregels gelezen.

post image

Met de H van HEMA

Een introductie in het bestuderen van HEMA-manuscriptteksten – door Petra Westveer

De H in HEMA staat voor “Historische”. Een krijgskunst is pas HEMA als het gebaseerd is op historische bronnen. Als we inzoomen op HEMA bij Zwaard & Steen, dan hebben we het vooral over middeleeuwse manuscripten die gaan over BloÎČfechten met het langzwaard in de traditie van Liechtenauer. De drie belangrijkste bronnen waar de instructeurs van Zwaard & Steen hun lessen op baseren, zijn:

  1. MS Dresd.C.487 – hierna in de tekst benoemd als “Ringeck”, te vinden via http://wiktenauer.com/wiki/Sigmund_Schining_ain_Ringeck
  2. 44.A.8 – hierna in de tekst benoemd als “Danzig”, te vinden via http://wiktenauer.com/wiki/Codex_Danzig_(Cod.44.A.8)
  3. MS 3227a – hierna in de tekst benoemd als “Döbringer”, te vinden via http://wiktenauer.com/wiki/Nuremberg_Hausbuch_(MS_3227a)

Een manuscript is letterlijk “een handschrift”, dus een handgeschreven tekst.

Alle drie deze manuscripten bevatten de tekst van de “zettel” van Johannes Liechtenauer, en een uitleg van de zettel. De zettel zelf is in alle drie ongeveer hetzelfde, de uitleg is verschillend. De uitleg in Ringeck en Danzig lijken meer op elkaar dan de uitleg in Döbringer.

De “zettel” is een tekst op rijm waarin wordt verteld hoe je goed moet zwaardvechten. De manuscripten vertellen over die tekst dat het de lessen van meester Liechtenauer zijn. De “auteur” van het manuscript legt vervolgens uit wat die cryptische rijmpjes betekenen. Wie die auteur precies was en hoe hij aan die kennis kwam, is niet altijd even duidelijk. De aanname is dat het gaat om mensen die les hebben gehad van Liechtenauer zelf of de kennis via (een lijn van) leerlingen van Liechtenauer hebben opgedaan.

Van de teksten van Ringeck en Danzig bestaan meerdere versies. Die versies worden meestal aangeduid met de naam van de plaats waar het manuscript bewaard wordt: in een museum, bibliotheek of privĂ©collectie. Bijvoorbeeld “de Dresden-versie” of “de Glasgow-versie”. De tekst in elke versie lijkt genoeg op elkaar om het te beschouwen als hetzelfde manuscript, dus als een kopie van elkaar, of als verschillende kopieĂ«n van dezelfde originele bron, waarbij die originele brontekst zelf niet meer bestaat of nog niet gevonden is. Maar er zitten wel verschillen tussen.

In de middeleeuwen werden teksten met de hand gekopieerd. Bij het overschrijven kan de tekst veranderd zijn, per ongeluk of met opzet. Soms staat er in een tekst iets bij geschreven in de kantlijn of tussen de regels in, of zijn er woorden doorgestreept. Soms ontbreken er stukken omdat niet alle pagina’s (folio’s) bewaard gebleven zijn, of misschien zijn die wel nooit gekopieerd. Soms staat er alleen tekst, maar staat er in die tekst “zoals je hieronder getekend ziet”, dus is alleen de tekst overgeschreven van een versie waar tekeningen bij stonden. Soms is er een stuk tekst dat alleen maar in 1 versie van 1 manuscript staat. Is die versie meer compleet dan de andere? Of heeft iemand er iets bijgeschreven dat er niet bij hoort?

Wat we op dit moment beschikbaar hebben, zijn dus zeer waarschijnlijk niet de originele teksten zoals die in eerste instantie zijn opgeschreven of gedicteerd door de “auteur” van het manuscript. Het is een kopie van een kopie van een kopie
 in meerdere versies. De manuscripten bevatten de interpretaties van drie (of meer?) verschillende mensen van de lessen van Liechtenauer. En op basis van die informatie proberen wij te reconstrueren hoe je daadwerkelijk op een goede manier vecht met een langzwaard.

Gelukkig kunnen we in de 21e eeuw een stuk makkelijker informatie uitwisselen dan in de middeleeuwen. Steeds meer krijgskunst-manuscripten zijn online beschikbaar. De website van Wiktenauer is erg uitgebreid en handig voor het bestuderen van manuscripten.

De meeste teksten zijn in drie vormen beschikbaar via Wiktenauer: een (link naar een) afbeelding van de daadwerkelijke pagina’s van het manuscript, een transcriptie van het manuscript (de middeleeuwse tekst uitgetypt in moderne letters), en een Engelse vertaling van de transcriptie. Wees je ervan bewust dat in elk van die stappen vergissingen gemaakt kunnen worden en er interpretatie insluipt door de woordkeuze bij de vertaling. Maar doorgaans is de kwaliteit op de Wiktenauer-site hoog.

De beste manier om de ruis te filteren uit alle foutjes en interpretaties uit verleden en heden, is om meerdere versies van de tekst te bestuderen en die kritisch met elkaar te vergelijken.

De volgende stap is om jouw interpretatie van een techniek uit te testen met een zwaard en een partner. Liefst meerdere verschillende partners. Als jouw uitvoering uiteindelijk lijkt te werken, is de volgende stap om die uit te testen in een ongecontroleerde situatie: sparren of een toernooi. Tussendoor zal je vaak terug naar de tekst moeten om de details te verfijnen. Of om jouw interpretatie helemaal om te gooien. Want je raakt gelukkig niet snel uitgestudeerd in HEMA.

Hoe je kan beginnen

Lees de Engelse vertaling van Ringeck van een techniek die we op dat moment in de les behandelen. Kijk of je wat je geleerd hebt, herkent in de tekst. Probeer ook de transcriptie van de tekst te lezen. Kijk of je snapt wat er staat, leer de woorden en schrijfstijl kennen. Stel vragen aan de instructeurs na de les als je iets niet snapt of er een ander idee over hebt.

Doe hetzelfde voor een techniek die we niet (recent) in de les behandeld hebben. Probeer zelf te bedenken hoe dat er volgens jou uit zou zien. Test het uit met iemand. Stel vragen aan de instructeurs na de les. Stel vragen aan andere instructeurs of ervaren HEMA-beoefenaars op workshops en evenementen.

Lees ook de tekst over een techniek in Danzig en Döbringer. Zoek de overeenkomsten en verschillen. Probeer dat samen te brengen in jouw interpretatie. Stel vragen.

Door: Petra Westveer

post image

“Hoe moet ik mijn handen en voeten bewegen?”

Deze vraag komt regelmatig terug in de les. Soms voelt een bepaalde techniek of beweging niet goed en dan laten we de leerling zien hoe een beweging dan wél moet. Maar hoe komen wij als instructeurs aan deze kennis? Ik zal hieronder uitleggen hoe wij als instructeurs tot bepaalde manieren van bewegen komen.
De technieken die we uitleggen en uitproberen komen uit manuscripten van zwaardvechtmeesters uit de 14e en 15e eeuw. In deze manuscripten worden de technieken uitgelegd door middel van een rijm en daarna enkele regels tekst (soms met een illustratie erbij) Aan de hand van de korte stukjes tekst proberen wij te interpreteren hoe een techniek uitgevoerd zou moeten worden.

Laten we beginnen met een duidelijk voorbeeld. In het manuscript van Ringeck staat:

“Wenn du wilt howe von der rechten sĂżtten So sich dz dein lincker fuß vor stee Vñ wenn du wilt howe vĂ” der lincken sĂżtten so sich dz dein rechter fuß vor stee HĂ€ustu dann den ober haw von der rechten sĂżtten so folg dem haw nach mitt dem rechten fuß tust du dz nicht / so ist der how falsch vnd vngerecht(


) Des glĂżchen wenn du hawst von der lyncken sĂżtten vnd dem haw nicht nachfolgest mitt dem lincken fuß so ist der haw och falsch”

Vertaald staat er:

“Wanneer je van je rechterkant wilt slaan, zet dan je linkervoet voor. En als je wilt slaan van de linkerkant, zet dan je rechtervoet voor. Als je slaat van je rechterkant, volg de slag met je rechtervoet. Als je dit niet doet is je slag “vals” en “ongerecht”(

)
Hetzelfde geldt wanneer je slaat vanaf de linkerkant en dan niet volgt met je linkervoet, dan is je slag ook “vals”.”

Dit is een duidelijk stuk tekst waarin precies staat wat je moet doen. Dit passen we ook toe in de les.

Soms is een stuk tekst slechts gedeeltelijk duidelijk en moeten we het overige deel zelf interpreteren. Bijvoorbeeld over de positie Pflug:

“Der pflug do schick dich also mit stand mit dem lincken fuß vor vnd halt din schwert gecrutzten henden neben dine rechte sytte/ ober dine knÿe Also das Im der ort gegen dem gesichtste”

Vertaald staat er:

“Als je de Pflug aanneemt, zet dan je linkervoet voor en houd je zwaard met gekruiste handen laag aan je rechterzijde/boven je knie. Ook zet je je punt tegen zijn gezicht.”

Je linkervoet voor zetten, je handen kruisen en de punt van je zwaard op je tegenstander richten is duidelijk. Maar “laag aan je rechterkant/boven je knie” is niet duidelijk. Dit kan op verschillende manieren. Door de verschillende manieren uit te proberen, komen we erachter dat sommige manieren niet handig zijn en andere juist wel. Bijvoorbeeld als je je handen tegen jezelf aandrukt, kan je niet makkelijk slaan. Of als je je handen te ver naar achter houdt, kan je (bijna) niet met je linkerhand je wapen vasthouden.
Daarom zeggen we vaak dat een houding “ergens hier” is: “DĂ­t is niet zo handig, maar als je je handen ergens hĂ­er hebt, dan kan je vanuit deze positie vechten”.

Soms beschrijft een techniek wel waar je je handen en voeten moet neerzetten, maar dan nog rest de vraag “waar zet ik mijn handen en voeten neer?” De zwerhau is daar een voorbeeld van:

“Wen er dir oben In hawet zu dem kopf So spring mit dem rechte fuß gen Im vß dem hawe uff Sin lincken sytten vnd im springen verwent din schwert mit de gehultz houch vor deine haupt das din doum vnnde kome vmd schlach In mit der kurtze schnide zu sine lincken sytten”

Vertaald:

“Als hij van boven naar je hoofd slaat, spring met je rechtervoet naar zijn linkerzijde en draai in je sprong je zwaard met het handvat hoog voor je hoofd, zodat je duim onder komt. En sla dan met de korte kant naar zijn linkerkant.”

De vragen die je hierbij kan stellen zijn: “Hoe ver moet ik naar zijn linkerkant springen en hoe hoog moet ik mijn zwaard voor mijn gezicht houden?”
Het is een kwestie van uitproberen. Iemand die lang is hoeft misschien voor zijn gevoel minder ver uit de lijn te springen dan iemand die kleiner is. Waar we wel over uit zijn is dat je je handen echt hoog boven je hoofd moet houden, met je handen ver uitgestrekt. Als je dat namelijk niet doet, slaat je tegenstander over je wapen heen bovenop je hoofd of handen.

Zoals je gezien hebt, is het interpreteren van technieken een kwestie van lezen en uitproberen wat wel en wat niet werkt. Als het namelijk niet werkt, word je geraakt en dat is nooit de bedoeling geweest van de zwaardvechtmeesters. Dan moeten we beter ons best doen om te kijken hoe een techniek dan wel werkt, zodat we het kunnen toepassen in de les.

Cem Ates – Instructeur Z&S

Bron: http://wiktenauer.com/wiki/Sigmund_Schining_ein_Ringeck

Wekelijkse trainingen:

Maandag- locatie: Rotterdam
Lessen - 19:30 tot 21:00

Maandag - locatie: Nieuwegein
Lessen - 19:30 tot 21:00

Woensdag - locatie: Rotterdam
Lessen - 19:30 tot 21:00

Donderdag - locatie: Nieuwegein
Lessen - 19:30 tot 21:00

Volg ons op:

      FBicon      TBicon      YTicon

Contact Informatie:

  • Rapenburgerschans 52 3432 TR Nieuwegein
  • info@zwaard-steen.nl